Trafik kazalarında her yıl on binlerce insan yaşamını kaybediyor ve yüz binlerce insan zarar görüyor. Ölüm ve ağır yaralanmaların en çok meydana geldiği çarpma ve çarpışma kazalarında emniyet kemerlerinin yararları çok daha dikkat çekicidir.
Çarpma sonucunda insan bedeni de savrulan bir eşya gibi eninde sonunda bir engele çarparak durur. Bir çarpma anında araç saniyenin ilk on salisesinde durmaktadır. Eğer araçta bulunan kişilerin bedenleri emniyet kemeri takılı değilse direksiyon, kontrol paneli ya da ön cam tarafından durdurulana kadar araç içindeki eşyalarla birlikte, aracın çarpma öncesindeki hızıyla hareketine devam edecektir.
Elli kilometre/saat bir hızla meydana gelen bir çarpışmada ağırlığımız yaklaşık kırk misli artar. Ortalama olarak yetişkin bir kişinin ağırlığını yetmiş kilogram olarak kabul edersek; elli kilometrelik bir çarpışmada bu kişinin ağırlığı yaklaşık iki ton sekiz yüz kilograma çıkar. Böyle bir çarpışmadaki şoku emniyet kemersiz atlatmak mümkün değildir.
Bazı sürücülerin maalesef daha hala emniyet kemeri takmadan araç kullandıklarını, yolcu olarak oturan kişilerin emniyet kemeri takmamalarına göz yumduklarını veya bu duruma dikkat etmediklerini görüyoruz. Bu sürücü arkadaşlarımıza hemen bir istatistik vermek gerekirse; araştırmalar emniyet kemeri takıldığında meydana gelen trafik kazalarındaki ölümlerin % 70 oranında azaldığını bizlere gösteriyor. Dolayısıyla artık aracımıza bindiğimizde ilk yapacağımız iş daha marşa basmadan kendimizin ve varsa yolcuların emniyet kemerlerini takmak ve taktırmak olmalıdır.
Annelere ve anne adaylarına emniyet kemeri konusunda çok önemli bir ikaz yapmak gerekir. Genellikle hanımlar ön koltuğa oturduklarında küçük çocuklarını kucaklarına oturturlar. Bu çocukların hayatlarını kendileri tarafından büyük riske soktuklarından maalesef habersizdirler. Yukarıdaki örnekle; yirmi kilogramlık çocuğunuzun ağırlığı elli kilometrelik bir çarpışmada tam sekiz yüz kilograma çıkar, bu ağırlığı ellerinizle tutabilmeniz mümkün değildir. Çocuk dördüncü kattan aşağı düşse ne şok yaşayacaksa, aynı şoku yaşar. Bu sebeple çocuklarınıza emniyet kemerini mutlaka bağlatınız. Bebekleri mutlaka bebek koltuğunda ve kemerleri bağlı olarak seyahat ettiriniz. Ön koltuk, arka koltuk farkı yoktur. Her nerede oturuyorsanız emniyet kemerinizi mutlaka bağlayınız.
Aynı şekilde, eğer üç yaşından küçük çocukların kullanabileceği çocuk koltuğu yoksa erişkinler için kullanılan kemerin çocuklar için sadece belden bağlamalı olarak kullanılması gerekmektedir.
Hamile kadınlar için kemer kullanmak rahatsızlık verse bile, anne ve bebeğin güvenliği için çok önemlidir. Alt kuşak, kalçalar hizasından ve bebeğin altından, çapraz kuşak da göğüslerin arasından ve bebeğin çevresinden dolaştırılmalıdır.
Emniyet kemeri ile ilgili nelere dikkat edilmeli?
Gideceğiniz mesafe hangi uzunlukta olursa olsun, mutlaka emniyet kemeri kullanın.
Ön ve arka koltuklardaki tüm yolcuların emniyet kemerlerini mutlaka takmalarını sağlayın.
Kemeri kurallara uygun olarak takın.
Alt şerit göbeğin üstünden değil, kalçaların hizasından, çapraz şerit ise omuzun üzerinden ve göğsün ortasından geçirilmelidir.
Şeritler gergin olmalıdır.
Kemeri bağlarken üzerinizde palto vs. gibi kalın giysiler olmamalıdır, kalın giysiler kemerin etkinliğini azaltır.
Doğru takılmış bir emniyet kemeri insan bedenini nasıl korur?
Çarpma etkisiyle vücutta meydana gelen sarsıntının kademe kademe azalmasını sağlayarak,
Kaza anında meydana gelen çarpma etkisini vücut yapısındaki en güçlü noktalara yönelterek,
Çarpma etkisinin vücutta tek noktada toplanmayıp dağılmasını sağlayarak,
Hassas ve en önemli organların yer aldığı kafa ve omuriliğin herhangi bir yere çarpmasını önleyerek korumaktadır.
Emniyet Kemerinin Etkileri Hakkında Bazı Çarpıcı Araştırma Sonuçları:
Üç noktalı emniyet kemerleri, otomobilde seyahat edenlerin ağır yaralanma risklerini % 45 kamyonetlerde de % 60 oranında azalmaktadır.
Ölümlü kazalarda emniyet kemeri kullananların % 24.8'i hiç zarar görmeden kazayı atlatırken, emniyet kemeri kullanmayanlarda bu oran % 6.3'tür.
İleri düzey araştırmalarda arka koltukta emniyet kemeri kullanımının, arka koltukta meydana gelen ölüm ve yaralanmaların 2/3'nün ve ön koltukta ölümlerin ise % 6'sını önlediği saptanmıştır. Bütün ağır yaralanmalarda ise, arka koltuk emniyet kemerleri yaralanmanın şiddetini % 50 oranında azaltmaktadır.
TRL (İngiltere Ulaşım Araştırma Laboratuarı) analizleri, ön koltuk yolcularının tamamına yakınının emniyet kemeri takmasına karşılık, daha düşük oranda emniyet kemeri kullanan arka koltuk yolcularının yaralanma riskinin 2 kat, fırlatılma riskinin ise 7 kat daha fazla olduğu ortaya koymuştur. Emniyet kemeri takmamış arka koltuk yolcuları en çok kafa, yüz ve boyun zedelenmelerine maruz kalmaktadır. Arka koltuk yolcularının en büyük yaralanma nedeni fırlatılmadır.
Genel bir ifade ile belirtecek olursak emniyet kemeri kullanımının zorunlu olduğu ülkelerdeki ölüm ve yaralanma oranları, kullanımın zorunlu olmadığı ülkelere göre % 40 daha azdır.
Avustralya'nın bir eyaleti olan Victoria'da emniyet kemeri kullanımı 1970 yılında zorunlu hale getirilmiştir. Bundan 4 yıl sonra 1974 istatistiklerinde ölümlerde % 37'lik azalma, yaralanmalarda % 41'lik azalma ve omurilik zedelenmelerinde ise % 27'lik azalma meydana gelmiştir.
1995'te Amerika'da ise emniyet kemerleri 9.797, hava yastıkları 475, çocuk koruma sistemleri ise 279 kişinin hayatını kurtarmıştır. Kanada'da, 1989'dan bu yana emniyet kemerleri 2.400 kişinin hayatını, 55.000 kişinin yaralanmasını önlemiş, sosyal ve sağlık maliyetlerinde 3 milyon dolar tasarruf sağlamıştır. Yine aynı ülkede ise 1995 yılında ölümlü kazalarda, koruma sistemi kullanmayanların (Emniyet kemeri, araç çocuk koltuğu vs.) % 25'i aracın dışına fırlatılmıştır.
